Dhaqanka Soomaaliyeed
Dhaqanka Soomaaliyeed: Maxay Tahay Sababta aan u Ilaalinayno Milgaha iyo Dhaxalkeenna?Dhaqanku maaha kaliya dhar la xidho ama cunto la cuno, balse waa aqoonsiga (identity) qofka iyo qaranka. Bulsho kasta oo dunida ku nool waxay ku faantaa hiddaha iyo dhaqanka ay ka dhaxashay awoowyaashood. Soomaalida oo ah umad leh taariikh dheer iyo ilbaxnimo fac weyn, waxay […]
Dhaxalkii Sheekh Cabdiraxmaan iyo Bilowgii Qoraalka Farta Gadabuursi
Dhaxalkii Sheekh Cabdiraxmaan iyo Bilowgii Qoraalka Farta Gadabuursi”Maqaalkani wuxuu si qoto dheer u qeexayaa taariikhda Farta Gadabuursi iyo ninkii alifay ee Sheekh Cabdiraxmaan Sheekh Nuur.Farta Boorama (Gadabuursi): Mucjisadii Sheekh Cabdiraxmaan Sheekh Nuur iyo Horumarkii Af-Soomaaliga (1933)Taariikhda ummadda Soomaaliyeed waa mid ka mid ah kuwa ugu hodansan adduunka marka ay timaaddo suugaanta, dhaqanka, iyo hab-fikirka ilbaxnimada. […]
Cuntooyinka Dhaqanka Soomaaliyeed
Cuntooyinka Dhaqanka Soomaaliyeed: Nafaqada iyo Caafimaadka Dabiiciga ahHordhac: Ahmiyadda Cuntada DhaqankaCuntada dhaqanku waa qayb ka mid ah hiddaha iyo aqoonsiga umad kasta, gaar ahaan dadka Soomaaliyeed oo lagu yaqaanno cuntooyin dabiici ah oo aad u nafaqo badan. Tan iyo wakhtiyadii hore, dadka Soomaaliyeed waxay xoogga saari jireen cuntooyinka laga soo saaro beeraha dalka iyo wax-soo-saarka […]
Agabka Hidaha iyo Dhaqanka
Hordhac: Qiimaha Agabka HiddahaAgabka Hidaha iyo DhaqankaDhaqanka Soomaaliyeed waa mid hodan ku ah agab iyo qalabyo kala duwan oo laga soo dhex dhaxlay jiilal badan. Agabkaas oo laga farsameeyo waxyaabaha dabiiciga ah ee deegaanka laga helo, sida haragga xoolaha, dhirta, iyo dhoobada, ayaa ahaa laf-dhabarta nolosha miyiga. Mareegta DhaqanDhawr waxay halkan ku soo bandhigaysaa qaar […]
Geela: Udub-dhexaadka Dhaqanka iyo Aqoonsiga Soomaaliyeed
HordhacGeela: Udub-dhexaadka Dhaqanka iyo Aqoonsiga SoomaaliyeedGeelu maahan kaliya hanti miyi, balse waa astaan qaran oo ka muuqata calaamadaha dawladnimada Soomaaliyeed. Laga soo bilaabo shirkadaha ilaa hay’adaha dawladda, sawirka Geela waxaa loo isticmaalaa in lagu muujiyo adkeysi, kibri, iyo go’aan adayg. Tani waxay markhaati u tahay in Geelu uu ku dhex milmay maskaxda qof kasta oo […]
Sheeko-xariiro
Sheeko-xariiro (ama Sheeko-xariir) waa suugaan ama sheekooyin hidde ah oo ka soo jeeda xilliyo aad u fog, kuwaas oo loogu talagalay in lagu madadaaliyo laguna barbaariyo carruurta iyo dadka waaweynba. Waxay qayb muhiim ah ka yihiin suugaanta afka (oral literature) ee dadka Soomaaliyeed.Haddii aan si kooban u qeexno, waa kuwan sifooyinka ugu waaweyn ee lagu […]
Tirsiga Xiddigiska Soomaalida: Aqoon-ka-Mid-Ah 12-ka Bilood ee Sannadka
Tirsiga Xiddigiska Soomaalida: Aqoon-ka-Mid-Ah 12-ka Bilood ee SannadkaBilaha Soomaalidu waxay u qaybsamaan afar xilli oo waaweyn (Gu, Xagaa, Dayr, iyo Jiilaal), waxaana loo magacaabaa sidan soo socota: Xusuusin: Magacyada bilaha way kala duwanaan karaan gobollada Soomaaliya, qaar waxay u yaqaanaan magacyo diimeed sida Soon, Soonfur, iyo Toddoba-ka-mid, laakiin nidaamka xiddigiska iyo cimilada ayaa ah kan […]
Daraasad Mug Leh oo ku Saabsan Maahmaahyada Soomaaliyeed
1. Xoolaha iyo Deegaanka ee Murtida Soomaaliyeed Maahmaahyada Soomaaliyeed waxay si weyn u adeegsadaan xoolaha iyo xayawaanka duurjoogta ah si ay tusaale ugu bixiyaan dabeecadaha dadka. Tani waxay muujinaysaa sida bulshadu ula qabsatay deegaankeedii reer-miyi iyo sida ay ula socoto dhaqdhaqaaqa xayawaanka. 1.1. Geela iyo Awrka Geela oo ah hantida ugu qaalisan Soomaalida wuxuu ku […]
Daraasad Mug Leh oo ku Saabsan Maahmaahyada Soomaaliyeed
part:2 4. Xiriirka Bulshada iyo Xuquuqda Deriska Bulshada Soomaaliyeed waa mid ku dhisnayd nidaamka iskaashiga, iyadoo derisku leeyahay xuquuq weyn oo inta badan ka sarraysa xitaa xiriirka qaraabada fog. Maahmaahda caanka ah ee “Oodi ab ka dhow” waxay ina tusaysaa xuquuqda derisku isku leeyihiin iyo sida ay isugu xiran yihiin ee ay isaga warhayaan xaalad […]
Daraasad Mug Leh oo ku Saabsan Maahmaahyada Soomaaliyeed
Daraasad Mug Leh oo ku Saabsan Maahmaahyada Soomaaliyeed part:1 Maahmaahdu waa lafdhabarta suugaanta iyo dhaqanka Soomaaliyeed, iyadoo u adeegta sidii kayd weyn oo ay ku urursan tahay xikmadda, khibradda, iyo falsafadda dadka Soomaaliyeed ay soo marayeen qarniyo badan. Sida ay tilmaamayaan cilmi-baarisyo kala duwan, murtidu waa qalabka ugu xooggan ee loo adeegsado isgaarsiinta bulshada dhexdeeda, […]
