Dhaqanka Soomaaliyeed

Dhaqanka Soomaaliyeed: Maxay Tahay Sababta aan u Ilaalinayno Milgaha iyo Dhaxalkeenna?Dhaqanku maaha kaliya dhar la xidho ama cunto la cuno, balse waa aqoonsiga (identity) qofka iyo qaranka. Bulsho kasta oo dunida ku nool waxay ku faantaa hiddaha iyo dhaqanka ay ka dhaxashay awoowyaashood. Soomaalida oo ah umad leh taariikh dheer iyo ilbaxnimo fac weyn, waxay […]

Dhaxalkii Sheekh Cabdiraxmaan iyo Bilowgii Qoraalka Farta Gadabuursi

Dhaxalkii Sheekh Cabdiraxmaan iyo Bilowgii Qoraalka Farta Gadabuursi”Maqaalkani wuxuu si qoto dheer u qeexayaa taariikhda Farta Gadabuursi iyo ninkii alifay ee Sheekh Cabdiraxmaan Sheekh Nuur.Farta Boorama (Gadabuursi): Mucjisadii Sheekh Cabdiraxmaan Sheekh Nuur iyo Horumarkii Af-Soomaaliga (1933)Taariikhda ummadda Soomaaliyeed waa mid ka mid ah kuwa ugu hodansan adduunka marka ay timaaddo suugaanta, dhaqanka, iyo hab-fikirka ilbaxnimada. […]

Cuntooyinka Dhaqanka Soomaaliyeed

Cuntooyinka Dhaqanka Soomaaliyeed: Nafaqada iyo Caafimaadka Dabiiciga ah

Cuntooyinka Dhaqanka Soomaaliyeed: Nafaqada iyo Caafimaadka Dabiiciga ahHordhac: Ahmiyadda Cuntada DhaqankaCuntada dhaqanku waa qayb ka mid ah hiddaha iyo aqoonsiga umad kasta, gaar ahaan dadka Soomaaliyeed oo lagu yaqaanno cuntooyin dabiici ah oo aad u nafaqo badan. Tan iyo wakhtiyadii hore, dadka Soomaaliyeed waxay xoogga saari jireen cuntooyinka laga soo saaro beeraha dalka iyo wax-soo-saarka […]

Agabka Hidaha iyo Dhaqanka

Agabka hidaha iyo dhaqanka somaaliyeed

Hordhac: Qiimaha Agabka HiddahaAgabka Hidaha iyo DhaqankaDhaqanka Soomaaliyeed waa mid hodan ku ah agab iyo qalabyo kala duwan oo laga soo dhex dhaxlay jiilal badan. Agabkaas oo laga farsameeyo waxyaabaha dabiiciga ah ee deegaanka laga helo, sida haragga xoolaha, dhirta, iyo dhoobada, ayaa ahaa laf-dhabarta nolosha miyiga. Mareegta DhaqanDhawr waxay halkan ku soo bandhigaysaa qaar […]

Geela: Udub-dhexaadka Dhaqanka iyo Aqoonsiga Soomaaliyeed

Maqaamka Geela ee Dhaqanka Soomaaliyeed: Safar ka bilowda Miyiga ilaa Suugaanta

HordhacGeela: Udub-dhexaadka Dhaqanka iyo Aqoonsiga SoomaaliyeedGeelu maahan kaliya hanti miyi, balse waa astaan qaran oo ka muuqata calaamadaha dawladnimada Soomaaliyeed. Laga soo bilaabo shirkadaha ilaa hay’adaha dawladda, sawirka Geela waxaa loo isticmaalaa in lagu muujiyo adkeysi, kibri, iyo go’aan adayg. Tani waxay markhaati u tahay in Geelu uu ku dhex milmay maskaxda qof kasta oo […]

Sheeko-xariiro

Sheeko-xariiro (ama Sheeko-xariir) waa suugaan ama sheekooyin hidde ah oo ka soo jeeda xilliyo aad u fog, kuwaas oo loogu talagalay in lagu madadaaliyo laguna barbaariyo carruurta iyo dadka waaweynba. Waxay qayb muhiim ah ka yihiin suugaanta afka (oral literature) ee dadka Soomaaliyeed.Haddii aan si kooban u qeexno, waa kuwan sifooyinka ugu waaweyn ee lagu […]

Tirsiga Xiddigiska Soomaalida: Aqoon-ka-Mid-Ah 12-ka Bilood ee Sannadka

2. Xilliga Jiilaalka: Tirsiga Xiddigiska Soomaalida: Aqoon-ka-Mid-Ah 12-ka Bilood ee SannadkaImtixaanka Adkeysiga Jiilaalku waa xilliga ugu adag nolosha Soomaalida, tirsiga bilaha ee xilligan ka koobanna wuxuu ka tarjumayaa dhibka iyo isbeddelka jawiga. * Xoorrey (December): In kasta oo ay tahay bil Jiilaal, magaca "Xoorrey" wuxuu xiriir la leeyahay xoorra caanaha. Geela iyo xoolaha kale ayaa bishan weli barwaaqadii Dayrta raadkeeda haya, caanahooduna waxay leeyihiin xoor (foam) badan. Waa bisha xooluhu ay weli xoog leeyihiin ka hor intaan abaartu dhuuxa ka bixin. * Dharabley (January): Bisha shanaad ee tirsigan waa Dharabley. Magaca "Dharab" macnihiisu waa dhedada ama huurka qabow ee subaxdii dhulka yaalla. Maadaama roob uusan jirin, dhirtu waxay nolosha ka heshaa dharabkaas. Dadka bishan waxay u tahay xilli dhaxan daran, waxaana la dhowraa dabka iyo hoyga si looga gaashaanto qabowga "Xiddig-waa." * Cirir (February): Cirir waa bisha ugu dambeysa Jiilaalka, waana bisha ugu khatarta badan ee xagga abaarta. Waxaa loo yaqaan "Cirir-ganuun." Xooluhu bishan waxay u baahan yihiin daryeel gaar ah. Cilmiga xiddigiska Soomaaliga wuxuu leeyahay, haddii Cirir uusan roob keenin (roobka loo yaqaan Hays), markaas abaartu waxay isu beddeshaa mid daba-dheeraata.

Tirsiga Xiddigiska Soomaalida: Aqoon-ka-Mid-Ah 12-ka Bilood ee SannadkaBilaha Soomaalidu waxay u qaybsamaan afar xilli oo waaweyn (Gu, Xagaa, Dayr, iyo Jiilaal), waxaana loo magacaabaa sidan soo socota: Xusuusin: Magacyada bilaha way kala duwanaan karaan gobollada Soomaaliya, qaar waxay u yaqaanaan magacyo diimeed sida Soon, Soonfur, iyo Toddoba-ka-mid, laakiin nidaamka xiddigiska iyo cimilada ayaa ah kan […]

Somali Culture: The Hidden Beauty and Traditions of the Horn of Africa

Somali Heritage and Traditional Dress

Introduction / HordhacThe Somali Peninsula, often referred to as the “Land of Poets,” is home to one of the most resilient and beautiful cultures in the world. From the intricate rhythms of the “Hees-hawleed” to the ancient traditions of hospitality, the Somali people have preserved a legacy that transcends borders.Geeska Afrika, oo inta badan loogu […]

Hordhac

HordhacDhaqanku waa astaanta koowaad ee lagu garto dadnimada iyo jiritaanka umad kasta. Soomaalidu, oo ah dad leh taariikh fac weyn oo ku qotonta ilbaxnimo iyo suugaan, waxay horumariyeen hab-lebis u gaar ah oo ka turjumaya deegaanka, diinta, iyo quruxda dabiiciga ah. Dharka hidaha iyo dhaqanku ma ahan oo kaliya maro jirka lagu qariyo, balse waa […]

Dharka Hidaha iyo Dhaqanka Soomaaliyeed: Aqoonsi, Qurux iyo Taariikh

dharka hidaha Soomaaliyeed Dharka hidaha iyo dhaqanka Soomaaliyeed waa mid ka mid ah astaamaha ugu muhiimsan ee lagu garto aqoonsiga ummadda Soomaaliyeed. Ma aha oo keliya maro la xirto, balse waa dhaxal taariikhi ah oo xambaarsan dhaqan, diin, cimilada dalka iyo nolosha bulshada. Qarniyo badan ayuu dharku ka mid ahaa waxyaabaha muujinaya kala duwanaanta, quruxda […]